۱۷فوریه ۲۰۲۶-مرور نظام‌مند اخیر توسط کاکرین[1] که در فوریهٔ ۲۰۲۶منتشر شد، یکی از جامع ‌ترین ارزیابی‌ ها دربارهٔ اثربخشی روزه‌ داری متناوب (IF) در کاهش وزن است و بسیاری از ادعاهای رایج دربارهٔ برتری این روش نسبت به محدودیت کالری سنتی را به چالش می ‌کشد. این مرور با ترکیب داده‌ های ۲۲ کارآزمایی تصادفی ‌سازی‌شده و نزدیک به ۲۰۰۰شرکت ‌کننده، تصویری دقیق و مبتنی بر شواهد از عملکردIF  در بزرگسالان دارای اضافه ‌وزن یا چاقی ارائه داده است.

چاقی همچنان یکی از مهم ‌ترین چالش‌های سلامت عمومی است و باBMI  بالاتر از ۳۰ تعریف می‌ شود. درمان سنتی آن بر محدودیت انرژی پیوسته استوار است، اما پایبندی به این رژیم‌ ها دشوار بوده و اغلب به «اثر یو-یو» منجر می ‌شود. این چالش‌ ها به محبوبیت برنامه‌ های مختلف روزه‌ داری کمک کرده ‌اند؛ برنامه‌ هایی که بسیاری از آن‌ ها به‌ عنوان «بیوهک»‌های متابولیک معرفی می ‌شوند و ادعا می ‌کنند که کاهش وزن را تقویت و پایدار می ‌کنند.روزه ‌داری متناوب رویکردی است که دوره‌ های مصرف معمول غذا را با دوره‌ های طولانیِ مصرف بسیار کم یا بدون غذا ترکیب می ‌کند. طرفدارانIF  ادعا می ‌کنند که این روش فراتر از کاهش کالری، فواید متابولیک مانند بهبود حساسیت به انسولین ایجاد می ‌کند، اما شواهد انسانی برای تأیید این ادعاها هنوز کافی نیست.

در مرور کاکرین، پژوهشگران داده ‌ها را از پایگاه‌ هایی مانند CENTRAL و MEDLINE استخراج کردند و سه محور اصلی را بررسی نمودند: مقایسهٔIF  با توصیهٔ غذایی معمول (RDA)، مقایسهٔIF  با عدم مداخله، و ارزیابی ایمنی و تجربهٔ شرکت‌ کنندگان. پیامد اصلی، درصد تغییر وزن از خط پایه بود و پیامدهای ثانویه شامل دستیابی به حداقل ۵ درصدکاهش وزن، شاخص ‌های متابولیک و کیفیت زندگی بودند.

نتایج نشان داد کهIF  در مقایسه با RDA تفاوت بسیار اندکی در کاهش وزن ایجاد می ‌کند. میانگین تفاوت کاهش وزن تنها ‎۰٫۳۳– درصد بود و قطعیت شواهد پایین ارزیابی شد. همچنین احتمال دستیابی به کاهش وزن بالینیِ معنادار (حداقل ۵ درصد) در دو گروه تقریباً یکسان بود. این یافته‌ ها نشان می‌ دهد کهIF  از نظر اثربخشی، مشابه محدودیت کالری سنتی است و برتری مشخصی ندارد.

در مقایسهٔIF  با عدم مداخله، کاهش وزن بیشتری مشاهده شد(حدود‎۳٫۴‑ درصد)، اما پژوهشگران تأکید کردند که این تفاوت لزوماً به معنای مزیت بالینی قابل توجه نیست و پایداری آن در بلندمدت مشخص نیست. بیشتر مطالعات تنها ۶ تا ۱۲ ماه شرکت ‌کنندگان را پیگیری کرده بودند، بنابراین نمی‌ توان دربارهٔ اثرات طولانی‌ مدتIF  نتیجه‌ گیری قطعی داشت.

داده‌ های کیفیت زندگی محدود بود و تنها سه مطالعه آن را گزارش کرده بودند. این داده ‌ها نشان دادند کهIF  نسبت به رژیم ‌های استاندارد بهبود قابل توجهی در کیفیت زندگی جسمی یا روانی ایجاد نمی ‌کند. گزارش ‌های مربوط به عوارض جانبی نیز پراکنده و ناسازگار بود؛ سردرد، تهوع و خستگی از جمله موارد گزارش‌ شده بودند، اما شواهد برای نتیجه ‌گیری دربارهٔ ایمنیIF  ناکافی بود و قطعیت شواهد پایین یا بسیار پایین ارزیابی شد.

در مجموع، این مرور نشان می‌ دهد که روزه ‌داری متناوب یک گزینهٔ قابل ‌قبول برای کاهش وزن است، اما نه بهتر از محدودیت کالری سنتی.بنابراین انتخابIF  باید بر اساس ترجیحات فردی، سبک زندگی و امکان ‌پذیری باشد، نه انتظار نتایج برتر. محدودیت ‌های مهم این مرور شامل مدت کوتاه کارآزمایی‌ ها، ناهمگونی روش ‌ها و قطعیت پایین شواهد است. پژوهشگران تأکید کردند که برای ارائهٔ توصیه‌ های بالینی قاطع، انجام کارآزمایی ‌های بلند مدت ‌تر و با کیفیت بالاتر ضروری است.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20260217/Does-intermittent-fasting-help-you-lose-more-weight-Evidence-review-finds-no-clear-advantage.aspx